Γιώργος Παπαθεοδωρίδης: Το πεπτικό σύστημα είναι ευαίσθητο

Γιώργος Παπαθεοδωρίδης: Το πεπτικό σύστημα είναι ευαίσθητο

Ένα μελομακάρονο, δυο τρία τρουφάκια, ένα ακόμα ποτηράκι κρασί, λαχταριστά τυροπιτάκια κι ακόμα δεν έχετε περάσει στο κυρίως γεύμα… Με τους  γαστριμαργικούς πειρασμούς σε πρώτο φόντο τις γιορτές,  μη σας φανεί παράξενο αν οι ενοχλήσεις από το πεπτικό κάνουν την εμφάνισή τους. Ο  Γιώργος Παπαθεοδωρίδης -γαστρεντερολόγος – μέλος τους Δ.Σ. του Ελληνικού Ιδρύματος Γαστρεντερολογίας και Διατροφής και γενικός γραμματέας της Ελληνικής Γαστρεντερολογικής Εταιρείας μας μιλά για τα πιο συνηθισμένα λάθη που το επηρεάζουν.

 

 

Ποια είναι τα πιο συχνά προβλήματα του πεπτικού συστήματος;

Δυσπεψία, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) και ευερέθιστο έντερο. Μεγάλη έρευνα του Ελληνικού Ιδρύματος Γαστρεντερολογίας και Διατροφής έχει δείξει ότι δυσπεψία έχει περίπου 1 στους 2, παλινδρόμηση 1 στους 3 και συμπτώματα ευερέθιστου εντέρου περίπου 1 στους 5 (συχνότερα στις γυναίκες) Έλληνες ενήλικες. 

 

Πρόκειται δηλαδή για αρκετά συχνά προβλήματα. Ποιες είναι οι κύριες αιτίες;

Οι κύριες δεν είναι γνωστές, αλλά σημαντικοί παράγοντες που σχετίζονται με την αυξημένη συχνότητά τους είναι το πέρας της ηλικίας που κάνει πιο πιθανή την εμφάνισή τους, η παχυσαρκία και η κακή διατροφή.

 

Επειδή η ηλικία προφανώς δεν ελέγχεται, ας μείνουμε στη διατροφή… Ποιες συνήθειες παίζουν ρόλο;

Το ανώτερο πεπτικό κυρίως το επηρεάζουν τα λιπαρά και μεγάλα γεύματα και οι ακανόνιστες ώρες γευμάτων. Επίσης  η κατανάλωση αλκοόλ. Σε ό,τι αφορά στο ευερέθιστο έντερο είναι πιο πολύπλοκα τα πράγματα, αφού δεν μπορεί να πει κανείς με σιγουριά τι φταίει. Σε κάποια άτομα το πρόβλημα είναι ότι δεν καταναλώνουν αρκετές φυτικές ίνες. Αυτό όμως δεν ισχύει για όλους. Η αλήθεια είναι ότι σε κάθε ασθενή με ευερέθιστο έντερο η διατροφή μπορεί να χρειάζεται μια εξατομικευμένη προσέγγιση.

 

Το να αποφεύγεις  τις τροφές που σε πειράζουν  αποτελεί λύση;

Αν υπάρχουν κάποιες λίγες τροφές που με σιγουριά προκαλούν ή εντείνουν τα συμπτώματα δεν είναι κακό να αποκλειστούν. Για παράδειγμα, πολλοί  Έλληνες έχουν δυσανεξία στη λακτόζη λόγω ανεπάρκειας λακτάσης, με αποτέλεσμα το γάλα συχνά να τους ενοχλεί.  Μάλιστα, συχνά αυτό εκδηλώνεται στην ενήλικη ζωή. Είναι επομένως σκόπιμο να αποφεύγουν τα γαλακτοκομικά, εκτός ίσως από το γιαούρτι, ή να προτιμούν τα προϊόντα χωρίς ή με λιγότερη λακτάση. Επίσης, στην παλινδρόμηση επιβαρυντικά είναι η σοκολάτα και συχνά οι έτοιμες πίτες με φύλλα. Πάντως, ιδιαίτερα τα άτομα με ευερέθιστο έντερο, συχνά καταλήγουν να αποφεύγουν πολλές τροφές, ακόμα κι εκείνες  που δεν θα έπρεπε. Π.χ. διακόπτουν τις φυτικές ίνες, δηλαδή φρούτα, λαχανικά και προϊόντα ολικής άλεσης, επειδή αρχικά τους προκαλούν κάποιες ενοχλήσεις, ενώ τελικά μπορεί να είναι η λύση στο πρόβλημά τους. Σε κάποιες περιπτώσεις, λοιπόν, το πρόβλημα μπορεί να οφείλεται και στον αποκλεισμό τροφών. 

 

Επομένως αντί να αποφεύγουν τροφές είναι καλύτερα να απευθυνθούν στον γιατρό;

Οπωσδήποτε! Αν φυσικά κάποιος καταναλώσει ένα μεγάλο γεύμα π.χ. στις γιορτές και πάθει δυσπεψία δεν χρειάζεται να πάει αμέσως στον γιατρό. Αν όμως τα συμπτώματα επιμένουν για έναν μήνα ή είναι συχνά, δηλαδή 2-3 φορές τη βδομάδα, θα πρέπει να το κάνει.

 

Η γαστροσκόπηση και η κολονοσκόπηση  είναι σημαντικά διαγνωστικά  εργαλεία του γαστρεντερολόγου. Ωστόσο στο άκουσμά τους και μόνο κάποιοι νιώθουν φόβο…  Δικαιολογημένα;

Η σχέση των Ελλήνων με τις συγκεκριμένες εξετάσεις είναι κάπως φοβική.  Όχι όμως δικαιολογημένα. Η γαστροσκόπηση κρατάει μόνο 3 - 4 λεπτά και η κολονοσκόπηση 15 - 20. Και οι δύο εξετάσεις είναι ασφαλείς και μπορούν να γίνουν με ελαφριά καταστολή. Ωστόσο, δεν είναι απολύτως απαραίτητες για όλους. Για την ακρίβεια θα χρειαστούν στη μειοψηφία των ασθενών και συνήθως όχι σε ηλικίες κάτω των 45 - 50, εκτός αν υπάρχουν ύποπτα συμπτώματα που αξιολογήσει ο γαστρεντερολόγος. Στους υπόλοιπους διάγνωση μπορεί να γίνει από το ιατρικό ιστορικό, την κλινική εξέταση και ίσως με μερικές συμπληρωματικές εξετάσεις. Για παράδειγμα, η εξέταση με αναπνοή αρκεί για τη διάγνωση του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού για νέους σε ηλικία ασθενείς χωρίς συμπτώματα κινδύνου.

 

Πάντως τη λέξη έλκος την ακούμε όλο και σπανιότερα πια…

Η διάγνωση του ελικοβακτηριδίου και η εκρίζωσή του με τα κατάλληλα φάρμακα είναι ο λόγος που έχουν εκλείψει τα χρόνια έλκη. Έλκη σήμερα βλέπουμε, κυρίως, σε άτομα που παίρνουν αντιφλεγμονώδη παυσίπονα ή ασπιρίνη.

 

Τα εορταστικά γεύματα επιδεινώνουν τα προβλήματα του πεπτικού;

Πάντα στις γιορτές υπάρχει αύξηση των συμπτωμάτων της δυσπεψίας και της παλινδρόμησης και του ευερέθιστου εντέρου, καθώς καταναλώνουμε μεγαλύτερα γεύματα, πιο λιπαρά ή πικάντικα και περισσότερο αλκοόλ. Τα γλυκά επίσης, είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικά.  Ένα ακόμη συνηθισμένο λάθος  που κάνουμε είναι να παραλείπουμε γεύματα προκειμένου να φάμε πολύ στο γιορτινό τραπέζι. Στην πραγματικότητα, όμως, θα πρέπει να τρώμε ένα μικρό γεύμα το μεσημέρι και στο τραπέζι να συγκρατούμαστε. Τα  προβλήματα είναι ακόμα μεγαλύτερα το Πάσχα, που συχνά προηγείται η νηστεία.

 

Το στρες παίζει ρόλο;

Παίζει σημαντικό ρόλο περισσότερο στο ευερέθιστο έντερο, δευτερευόντως στη δυσπεψία και λίγο στην παλινδρόμηση και υπάρχει εξήγηση γι’ αυτό. Το έντερο έχει υποδοχείς παρόμοιους με του εγκεφάλου που αντιδρούν σε ορμόνες, τα επίπεδα των οποίων μεταβάλλονται λόγω στρες και έντονων συναισθημάτων. Υπάρχει δηλαδή σύνδεση εντέρου και εγκεφάλου με αντίδραση στα ίδια ορμονικά ερεθίσματα. Γι’ αυτό το άγχος επιδεινώνει τα πεπτικά συμπτώματα, ενώ κάποιες έρευνες δείχνουν σχέση μεταξύ κατάθλιψης και συμπτωμάτων ευερέθιστου εντέρου.

 

tips

- Προτιμήστε το σπιτικό φαγητό γιατί γενικά είναι πιο εύπεπτο.

- Συνηθίστε να κάθεστε στο τραπέζι και να τρώτε με ηρεμία. Μην τρώτε ενώ κάνετε κάτι άλλο, μη βιάζεστε και μασάτε καλά την τροφή σας.

- Μην μένετε νηστικοί πολλές ώρες. Επίσης, μην παραλείπετε γεύματα πέφτοντας πεινασμένοι σε ένα μεγάλο βαρύ γεύμα. 

- Πίνετε αρκετό νερό! Ειδικά για το έντερο είναι καλό να πίνετε τουλάχιστον 8 ποτήρια τη μέρα.

- Μην πηγαίνετε για ύπνο αμέσως μόλις φάτε. Ειδικά στην παλινδρόμηση, φροντίστε να υπάρχει απόσταση 2 ωρών από το τελευταίο γεύμα και την ώρα που ξαπλώνετε.

Πόσες θερμίδες καις...
Συμπλήρωσε το φύλο και το βάρος σου, διάλεξε τη δραστηριότητα
που θες από τη λίστα και μάθε πόσες θερμίδες μπορείς να κάψεις
στο χρόνο που σε ενδιαφέρει.
Φύλο: Άνδρας Γυναίκα
Βάρος/kg
Διάρκεια/λεπτά
Δραστηριότητα
Θερμίδες:
Δείκτης Μάζας Σώματος
Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (BMI) σε βοηθάει να ξέρεις αν το βάρος
σου είναι φυσιολογικό ή όχι. Αν είναι 18.5 - 25 δεν έχεις λόγο να
ανησυχείς, αν είναι 25-30 θεωρείσαι υπέρβαρη ενώ αν ξεπερνά
το 30 δείχνει παχυσαρκία.
Φύλο: Άνδρας Γυναίκα
Βάρος/kg
Ύψος/cm
BMI:
Ποιο είναι το τέλειο βάρος για σένα;
Αναρωτιέσαι αν έφτασες επιτέλους τα ιδανικά κιλά ανάλογα με το
φύλο και το ύψος σου; Συμπλήρωσε τα στοιχεία στα πεδία
και μάθε αν χρειάζεται να συνεχίσεις ή όχι τη δίαιτα.
Φύλο: Άνδρας Γυναίκα
Ύψος
Ιδανικό Βάρος:
Μάθε πόσο λίπος έχεις
Μάθε το ποσοστό λίπους που κρύβεται στο σώμα σου σε σχέση
με το συνολικό σου βάρος. Αυτό μπορεί να διαφέρει απο άνθρωπο σε
άνθρωπο, ωστόσο ιδανικό θεωρείται το 12-18% για τους άνδρες
και το 20-26% για τις γυναίκες.
Φύλο: Άνδρας Γυναίκα
Βάρος/kg
Περίμετρος μέσης
στο στενότερο σημείο

Περίμετρος καρπού
(μόνο για τις γυναίκες)

Περίμετρος γοφών
(μόνο για τις γυναίκες)

Περίμετρος μπράτσου
(μόνο για τις γυναίκες)

Λίπος:
Ημερολόγιο ωορρηξίας
Θες να μείνεις έγκυος ή να αποφύγεις τη ..σύλληψη; Μάθε πότε
είναι οι γόνιμες μέρες σου σημειώνοντας την πρώτη μέρα της
περιόδου σου και τη διάρκειά της και πράξε αναλόγως.
Σύνολο κύκλου
Έναρξη κύκλου
Πιθανές ημέρες σύλληψης από έως
Βρες τον βασικό σου μεταβολισμό
Οι θερμίδες που αντιστοιχούν στο βασικό μεταβολισμό είναι αυτές
που χρειάζεται το σώμα σου για να συντηρηθεί εκτελώντας απλώς
τις βασικές του λειτουργίες (π.χ. αναπνοή). Οι θερμίδες ανά ημέρα
εκφράζουν την ενέργεια που έχει ανάγκη για τις βασικές του
λειτουργίες, αλλά και για οποιαδήποτε φυσική δραστηριότητα
(π.χ. περπάτημα) καθώς και για την πέψη και την απορρόφηση
των τροφών.
Φύλο: Άνδρας Γυναίκα
Ηλικία
Ύψος/cm
Βάρος/kg
Επίπεδο δραστηριότητας
Βασικός μεταβολισμός:
Θερμίδες ανά ημέρα:

Πόσα γεύματα πρέπει να τρώμε μέσα στην ημέρα;

Μάθε κάθε εβδομάδα τα πιο hot νέα του formamag.gr
Μη χάνεις λεπτό. Γίνε μέλος τώρα!